PRAKTICA MATÓWKI
Copyright (c) 2005 Flexon. All rights reserved.

Omawiając matówki do Praktic typu L i B trzeba wyróżnić dwie ich grupy. Pierwszą, na którą
składają się matówki wbudowane na stałe do aparatów oraz drugą w postaci wymiennych soczewek
pola obrazowego do Praktic szeregu VLC. Podstawowy układ celowniczy tj. matówka i pryzmat we
wszystkich Prakticach L i B (poza VLC) nie jest wymienny. Zamontowano go w korpusach na stałe.
By zniwelować tą niedogodność starano się skonstruować matówkę możliwie najbardziej
uniwersalną, zawierającą maksymalnie dużo elementów ułatwiających nastawienie na ostro w
różnych okolicznościach. Początkowo w pierwszych generacjach Praktic L stosowano soczewkę
Fresnela z dużym rastrem w środku pola obrazowego, który był otoczony pierścieniem matowym.
Raster ten nie był zbyt drobnoziarnisty. Przypominał rozwiązania zastosowane np. w Exakcie VX
1000 czy w starszych Prakticach. Z upływem lat stosowano raster coraz bardziej drobnoziarnisty.
Oprócz rastra wprowadzono później także dwupolowy dalmierz albo raster połączony z dwupolowym
dalmierzem. W obu tych przypadkach były one otoczone pierścieniem matowym. Najbardziej
zaawansowana matówka znalazła zastosowanie dopiero w Prakticach typu B oraz w Praktice MTL
5B i MTL 50. W środku pola obrazowego znajduje się trzypolowy skośny dalmierz. Otoczony jest on
pierścieniem rastra, który jest z kolei otoczony pierścieniem matowym. Jak zatem nastawiać na
ostro? Jeśli mamy ostre linie w motywie wykorzystujemy dalmierz, jeśli brak jest takich linii (np.
struktura materiału) stosujemy raster. W przypadku używania ciemnych obiektywów lub zdjęć
makro najlepiej korzystać z pola matowego, ponieważ tak dalmierz jak i raster stają się niezdatne
do użytku (następuje zaciemnienie jednego z pól dalmierza już od wartości przysłony 5,6 w górę).
Drugą grupę soczewek pola obrazowego stanowią wymienne matówki stosowane w Prakticach
VLC, VLC 2 i VLC 3. Właśnie te aparaty otrzymały w spadku po Exakcie RTL 1000 wymienny
system celowniczy, na który oprócz trzech nasadek celowniczych (pryzmatu, wziernika i lupy)
składało się jeszcze 7 różnych soczewek pola obrazowego. Najbardziej uniwersalne były soczewki
Fresnela z dalmierzem dwupolowym lub z rastrem. Oprócz nich oferowano zwykłą matówkę
(przydatną dla osób, którym wszelkie linie przeszkadzają w komponowaniu zdjęć a także w
przypadku zdjęć makro i z ciemnymi obiektywami), matówkę z siatką i matówkę z krzyżem nitkowym
(architektura, reprodukcja), matówkę z przezroczystą plamką z krzyżem i niematowaną (czystą)
soczewkę pola obrazowego z naniesionym krzyżem nitkowym (zdjęcia astro, z mikroskopem, z
endoskopem). Matówki w Prakticach VLC są zakładane bezpośrednio do w/w celowników a nie do
korpusu aparatu jak w Praktinie czy w Pentacon six'ie. Po wyjęciu celownika należy delikatnie
wyjąć matówkę, uważając przy tym by nie dotknąć jej palcami.