ndustrial

Bardzo istotną rolę w systemach aparatów dalmierzowych (zwłaszcza starszego typu) pełnią celowniki.
Aparaty te (Kijew, Zorka, Fed) mają celownik wbudowany w aparat i sprzężony z dalmierzem, który jest
przystosowany do  obiektywów standartowych. Jeśli korzystamy z innych ogniskowych (np. 35, 85 czy
135 mm) to musimy założyć na aparat celownik dodatkowy. Celowniki te mogą być dwojakiego rodzaju,
albo są to celowniki dostosowane do konkretnego obiektywu (np. o ogniskowej 35 mm), albo są to
celowniki uniwersalne zbudowane na zasadzie rewolwerowej. Poprzez przekręcenie odpowiedniego
pierścienia wybieramy ogniskową 28, 35, 50, 85 czy 135 mm. Celowniki uniwersalne są bardzo
wygodne w użyciu. Mając taki celownik założony na aparat, wymieniamy obiektywy jak w lustrzance.
Dodatkową zaletą celowników uniwersalnych jest możliwość korekty paralaksy dla każdej ogniskowej,
także normalnej. Takiej możliwości nie dają celowniki wbudowane na stałe do aparatów dalmierzowych.
Z tego względu warto korzystać z celownika uniwersalnego, nawet jeśli mamy do dyspozycji tylko jeden
obiektyw standardowy.  Generalnie dodatkowe celowniki do aparatów radzieckich były wykonywane
przez firmę Zenit Krasnogorsk (produkującą aparaty Zorka). Dostępne były celowniki przystosowane do
ogniskowych 35 i 85 mm (ten ostatni produkcji zakładów Rostów). Celowniki o ogniskowych 20 i 28
były sprzedawane w komplecie z obiektywami Russar 5,6/20 i Orion 6/28. Bardzo dobrze fotografuje się
celownikiem 35 mm. Obraz jest znacznie bardziej przejrzysty, klarowny i większy niż obraz z aparatu.
Jedyną niedogodnością przy korzystaniu z dodatkowych celowników jest fakt, iż osobno ustawiamy na
ostro w wizjerze dalmierza a dopiero potem kadrujemy zdjęcie w celowniku dodatkowym. Baza
pomiarowa dalmierza obejmuje w każdym przypadku bazę przewidzianą dla obiektywu standardowego,
dlatego w aparatach dalmierzowych nie stosuje się obiektywów o ogniskowej przekraczającej 135 mm
(chyba, że korzystamy z celowników lustrzanych). Oprócz celowników do aparatów na gwint M 39x1
produkowano również zestaw pierścieni pośrednich. Składał się on z kompletu czterech pierścieni.
Stosowanie ich w aparatach dalmierzowych jest trochę problematyczne, ponieważ celownik aparatu  nie
ma w takim przypadku zastosowania. Jak zatem ustawić ostrość i kadr? W warunkach amatorskich
należy wycentrować np. reprodukowaną ilustrację czy rysunek w stosunku do osi obiektywu, a
następnie, korzystając z dołączonych do pierścieni tabel ustawić odległość między reprodukowanym
przedmiotem a płaszczyzną filmu. Oczywiście aparat powinien być umieszczony na kolumnie
reprodukcyjnej. Należy także pamiętać o zastosowaniu odpowiedniego współczynnika przedłużenia
czasu naświetlenia.