Industrial

Exakta mając wymienny układ celowniczy, miała również wymienne pola obrazowe, czyli popularnie
mówiąc matówki (nie wszystkie z nich były jednak oczywiście matówkami sensu stricto). Wyróżnić
można trzy ich generacje. Pierwsza związana z najstarszymi Exaktami cechowała się niezwykłą
grubością soczewek. Wynikało to z faktu braku automatycznej przysłony. Obraz w celowniku był
ciemny, dlatego chcąc go rozjaśnić konstruktorzy zdecydowali się na zastosowanie w/w rozwiązania.
Obraz widziany przez taką soczewkę był bardzo ciekawy. Druga generacja wymiennych soczewek
zastosowana w Exakcie Varex, VX 1000, VX 500, Exie Ia, Ib i Ic miała wygląd już normalny. Zakładało
się je do dolnej części poszczególnych celowników (tj. pryzmatów, wzierników) po ich uprzednim
wyjęciu z korpusu aparatu. Ostatnią trzecią generację stanowią matówki przewidziane do aparatu
Exakta RTL 1000. Były bardzo podobne do wcześniejszych i tak samo zakładane. Różnice dotyczą
głównie ich kształtu. Matówki te zostały w połowie lat 70-tych przejęte przez Prakticę VLC. Istnieje
pełna zgodność i wymienność tych soczewek między Exaktą RTL 1000 a Prakticą VLC (VLC 2, VLC
3). W ramach poszczególnych generacji możemy wyróżnić poszczególne rodzaje pól obrazowych. Są
to: zwykła matówka, matówka z dalmierzem dwupolowym (Exakta Varex), soczewka Fresnela z
rastrem, soczewka Fresnela z dalmierzem dwupolowym, matówka z siatką, matówka z krzyżem,
matówka z przezroczystą plamką i małym krzyżem nitkowym, czysta soczewka z krzyżem. Czasami
mogą się pojawiać na rynku inne matówki. Zakłady Ihagee wykonywały bowiem matówki na
zamówienie, które mogły mieć wygrawerowane różne linie, prostokąty itd. Sam spotkałem się np. z
czystą soczewką pola obrazowego, bez krzyża. W latach 50-tych aparaty standardowo wyposażano
w zwykłe matówki lub w matówki z dalmierzem dwupolowym. Później w latach 60-tych w aparatach
znajdowały się soczewki Fresnela, najczęściej z rastrem lub rzadziej z dalmierzem dwupolowym.
Soczewki te najlepiej nadają się do ogólnej fotografii. Do zdjęć architektury, reprodukcji i wszędzie
tam gdzie wymagana jest perfekcyjna kompozycja zdjęć dobrze jest stosować matówki z siatką lub z
krzyżem nitkowym. Przy zdjęciach z mikroskopem, endoskopem, spektroskopem lub teleskopem
dobrze jest użyć czystej soczewki z krzyżem nitkowym lub matówki z przezroczystą plamką i małym
krzyżem nitkowym by obserwować czysty obraz powietrzny. Na koniec jeszcze ważna uwaga
dotycząca pracy z Exaktą RTL 1000 i pryzmatem z pomiarem światła TTL. Otóż element pomiarowy
znajduje się w pryzmacie i jest przystosowany do pracy ze standardową soczewką Fresnela.
Używając innych matówek należy odpowiednio skorygować wskazania światłomierza. Nie dotyczy to
Praktici VLC, gdyż tam element pomiarowy został wbudowany w korpus aparatu pod
półprzepuszczalnym lustrem, zatem rodzaj zastosowanej matówki nie ma znaczenia. Należy
pamiętać by nie dotykać matówek palcami, gdyż powstają na nich plamy, praktycznie nie do
usunięcia. Soczewki bierzemy trzymając je tylko za same brzegi.